Deloitte: AI agent sẽ đi mua sắm thay khách hàng châu Á
Ở Đông Nam Á, một hành vi mới đang thành thói quen: thay vì lướt sàn, người tiêu dùng mở ChatGPT hay Gemini, gõ thứ mình cần và nhận về danh sách đã chọn sẵn - thương hiệu nào được nêu tên, thương hiệu đó thắng trước khi khách chạm vào website.
Báo cáo "The future of commerce: Agentic shopping in Asia Pacific" của Deloitte (14/4/2026) đưa ra loạt số liệu đáng chú ý: 29% doanh nghiệp tiêu dùng khu vực APAC đã ứng dụng agentic AI và con số này dự kiến đạt 76% trong 2 năm tới; gần 3/4 người tiêu dùng APAC đã dùng AI để khám phá, so sánh và tìm hiểu sản phẩm; 9/10 lãnh đạo bán lẻ tin AI sẽ được dùng nhiều hơn công cụ tìm kiếm truyền thống ngay trong 2026. Deloitte ước tính đến 2030, agent có thể ảnh hưởng tới 25% doanh số thương mại điện tử toàn cầu. Với bán lẻ Việt, "thuật toán đang trở thành mặt tiền cửa hàng".
Báo cáo Deloitte nói gì?
Khảo sát lãnh đạo bán lẻ và người tiêu dùng tại Australia, Ấn Độ, Nhật Bản và Singapore, Deloitte ghi nhận agentic AI đã vượt giai đoạn thăm dò: 29% doanh nghiệp tiêu dùng đã triển khai, và các doanh nghiệp dự kiến tỉ lệ này chạm 76% chỉ trong 2 năm. Một nửa số lãnh đạo được hỏi tin hành trình mua sắm nhiều bước hiện nay (tìm - so sánh - vào trang - đặt hàng) sẽ "sập" về một bước duy nhất qua agent ngay từ 2027. Dù vậy, báo cáo cũng thận trọng: 2/3 lãnh đạo bán lẻ chưa tin khách hàng sẽ giao hẳn quyền mua cho agent trước 2028 - giai đoạn hiện tại agent chủ yếu tìm và gợi ý, con người vẫn bấm nút thanh toán.
Đông Nam Á: thuật toán thành mặt tiền cửa hàng
Giới quan sát bán lẻ khu vực gọi thẳng tên hiện tượng này. Inside Retail Asia (6/7/2026) mô tả người tiêu dùng Indonesia, Philippines, Việt Nam, Thái Lan, Malaysia và Singapore vốn đã được Shopee, TikTok Shop và Lazada "huấn luyện" để chờ gợi ý cá nhân hóa làm mặc định - bước sang hỏi AI chỉ là chuyện thời gian. Khi đó cuộc cạnh tranh dời từ gian hàng sang câu trả lời: AI nêu tên 2-3 thương hiệu, phần còn lại gần như vô hình. Ai được "nhắc tên" trở thành trận địa mới, đúng như bức tranh zero-click chúng tôi vừa đưa tin trong bài AI Overviews nuốt click.
Góc nhìn Chạm AI: hai việc bán lẻ Việt nên làm ngay
Một, làm cho AI biết tên và mô tả đúng thương hiệu của bạn: dữ liệu sản phẩm sạch, nội dung có cấu trúc chuẩn GEO, schema đầy đủ - bắt đầu bằng việc kiểm tra xem ChatGPT đang nói gì về thương hiệu của bạn và chấm điểm website bằng công cụ SEO + GEO Audit miễn phí. Hai, đầu tư vào thứ agent không làm thay được: trải nghiệm tại điểm bán - không gian, dùng thử, tư vấn con người - vì khi phần "tìm và so sánh" bị AI gói gọn, cửa hàng vật lý trở thành nơi duy nhất thương hiệu được cảm nhận trực tiếp. Đó chính là logic phygital mà chúng tôi đã phân tích trong bài thiết kế không gian bán lẻ thời AI: số hóa để được tìm thấy, vật lý hóa để được ghi nhớ.
Nguồn: Deloitte - "The future of commerce: Agentic shopping in Asia Pacific", công bố 14/4/2026, khảo sát tại Australia, Ấn Độ, Nhật Bản, Singapore · Inside Retail Asia, 6/7/2026. Số liệu khu vực APAC, mang tính tham khảo cho thị trường Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
Agentic commerce (AI agent mua sắm) là gì?
Là mô hình AI agent thay người dùng thực hiện dần các bước mua sắm: tìm, so sánh, chọn và tiến tới đặt hàng có ủy quyền. Thay vì lướt sàn thương mại điện tử, người dùng mô tả nhu cầu cho ChatGPT, Gemini hoặc trợ lý của nhà bán lẻ và nhận về phương án đã chọn lọc sẵn.
Báo cáo Deloitte 2026 dự báo gì về AI agent trong bán lẻ?
Báo cáo "The future of commerce: Agentic shopping in Asia Pacific" (14/4/2026): 29% doanh nghiệp tiêu dùng APAC đã ứng dụng agentic AI và dự kiến đạt 76% trong 2 năm; gần 3/4 người tiêu dùng đã dùng AI để khám phá, so sánh sản phẩm; 9/10 lãnh đạo bán lẻ tin AI sẽ được dùng nhiều hơn công cụ tìm kiếm ngay trong 2026; đến 2030 agent có thể ảnh hưởng 25% doanh số thương mại điện tử toàn cầu.
Doanh nghiệp bán lẻ Việt cần chuẩn bị gì?
Hai việc song song: làm cho AI biết tên và gợi ý được thương hiệu của bạn (dữ liệu sản phẩm sạch, nội dung chuẩn GEO, schema) và củng cố điểm chạm vật lý mà agent không thay được - trải nghiệm tại cửa hàng, dùng thử, tư vấn con người. Đó chính là bài toán phygital.